پندار

سهمیه‌بندی خودرو ابزار حمایت

استفاده از ظرفیت عرضه خودروسازان برای اجرای تکالیف قانونی نظیر حمایت از جوانی جمعیت و اسقاط خودروهای فرسوده، بخش عمده‌ای از خودروهای کارخانه را به خود اختصاص داده و دسترسی متقاضیان عادی را به شدت محدود کرده است.

صنعت خودرو علاوه بر وظیفه ذاتی تولید محصول، سال‌هاست که با مأموریت‌های جانبی دیگری مانند اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و اسقاط خودروهای فرسوده گره خورده است. این تکالیف قانونی بخش قابل توجهی از ظرفیت عرضه‌ خودروسازان را پیش از رسیدن به بازار آزاد هدفگذاری می‌کنند.

بر اساس ماده ۱۲ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، نیمی از ظرفیت ثبت‌نام خودروها به مادران واجد شرایط اختصاص می‌یابد. همچنین طبق قانون ساماندهی صنعت خودرو، دست‌کم ۲۰ درصد از ظرفیت قرعه‌کشی‌ها به دارندگان خودروهای فرسوده تعلق می‌گیرد.

در شرایطی که مجموع این تکالیف قانونی می‌تواند تا ۷۰ درصد از ظرفیت فروش هر دوره را بلوکه کند، تنها ۳۰ درصد از خودروها برای سیل عظیم متقاضیان عادی باقی می‌ماند. این در حالی است که آمارهای تقاضا نشان می‌دهد میلیون‌ها نفر متقاضی خرید خودرو از کارخانه هستند.

وجود فاصله چشمگیر میان قیمت کارخانه و بازار آزاد، موجب شده است که سهمیه‌های حمایتی فراتر از اهداف اولیه‌شان عمل کنند. در چنین فضایی، سهمیه تخصیص‌یافته عملاً به یک «امتیاز خرید» دارای ارزش اقتصادی تبدیل می‌شود که میان گروه‌های مختلف توزیع می‌گردد.

انتقاد اصلی کارشناسان متوجه استفاده از ابزار نادرست برای اجرای سیاست‌های عمومی است. اگر دولت اهدافی نظیر افزایش جمعیت یا نوسازی ناوگان را دنبال می‌کند، ابزارهای مالی، حمایتی و یارانه‌ای دیگری وجود دارد که نباید بار آن‌ها به دوش بازار خودرو منتقل شود.

هنگامی که ظرفیت تولید خودروسازان محدود است و تقاضای انباشته‌ای در بازار وجود دارد، اختصاص سهمیه‌های گوناگون به گروه‌های خاص، گره‌ای از مشکل کمبود باز نمی‌کند؛ بلکه تنها شکل توزیع این کمبود را در جامعه تغییر می‌دهد.

این پژوهش و تحلیل به نقل از روزنامه شرق تأکید می‌کند که بازنگری در شیوه اجرای سیاست‌های اجتماعی ضروری است. اصل حمایت از خانواده یا اسقاط خودروهای فرسوده مورد تردید نیست، اما ابزار اجرای آن‌ها نباید موجب ایجاد اختلالات تازه در بازار مصرفی شود.

نبض امروزمهم‌ترین اتفاق‌ها در رادار پندارهمهٔ سرخط‌ها ←
ویترین امروزکتاب، فیلم و سریال در پندارپیشخوان کتاب ←

موضوعات را دنبال کن

موضوع‌هایی که برایت مهم‌اند را انتخاب کن (روی این دستگاه ذخیره می‌شود).