مثلاً «نامههای کمالالملک»، «مونا برزویی»، «بخارا» یا «هوش مصنوعی»
دگرگونی جغرافیای فلسطین در جنگ
سه سال پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ متعاقب آن، جغرافیای فلسطین در غزه، کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی دستخوش تغییرات بنیادین شده و تکه‌تکه شده است.
سه سال پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و آغاز جنگ از سوی اسرائیل، نقشه اراضی فلسطین به طور چشمگیری دگرگون شده است. در جریان این درگیری‌ها، بیش از ۷۴ هزار فلسطینی جان خود را از دست داده‌اند و قلمرو فلسطین میان غزه، کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی بیش از پیش تکه‌تکه شده است.
محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، در سازمان ملل متحد اعلام کرد که رویدادهای جاری در غزه، کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی، پروژه‌ای استعماری برای سخت‌تر کردن زندگی فلسطینیان و وادار کردن آن‌ها به ترک وطن است. دیوان بین‌المللی دادگستری این مناطق را به عنوان یک واحد سرزمینی واحد می‌شناسد که حفظ یکپارچگی آن الزامی است، اما در عمل چنین پیوستگی ارضی وجود خارجی ندارد.
به گفته توماس بسکووی، تاریخ‌دان متخصص در امور اسرائیل و فلسطین، از زمان حملات هفتم اکتبر روند تغییرات جغرافیایی به شدت شتاب گرفته است. او استدلال می‌کند که اگر اسرائیل به عنوان دولتی استعماری در نظر گرفته شود، هیچ‌گونه مذاکره‌ای نمی‌تواند به صلح منجر شود.
در نوار غزه، سه سال جنگ تحولات فیزیکی و جمعیتی عظیمی به همراه داشته است. بیش از ۹۰ درصد مسکن‌های غزه آسیب دیده یا تخریب شده‌اند و تا ماه مه ۲۰۲۶، نیروهای اسرائیلی کنترل حدود ۶۰ درصد این باریکه را در دست گرفتند. بیشتر جمعیت غزه اکنون در حدود یک سوم این منطقه متمرکز شده‌اند.
ایده بازگشت شهرک‌نشینان اسرائیلی به غزه که پیش‌تر موضوعی حاشیه‌ای در جناح راست افراطی بود، اکنون به جریان اصلی سیاست اسرائیل نزدیک‌تر شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرده است که هدفش افزایش کنترل بر غزه است و وزیر دفاع این کشور نیز از آمادگی ارتش برای اجرای طرح مهاجرت خبر داده است.
در کرانه باختری اشغالی نیز شهرک‌سازی‌های اسرائیل به بالاترین میزان خود رسیده است. بر اساس آمارهای سازمان ملل، بیش از ۱۰۰۰ فلسطینی کشته و حدود ۴۰ هزار نفر آواره شده‌اند. سازمان صلح‌اکنون گزارش داده است که در طول دو سال گذشته ۱۴۶ شهرک جدید در کرانه باختری و ۱۵ شهرک در بیت‌المقدس شرقی ایجاد شده است.
گسترش شهرک‌ها به زیرساخت‌هایی نظیر جاده‌ها، منابع آب و اراضی کشاورزی آسیب زده و جوامع فلسطینی را از یکدیگر جدا می‌کند. پروژه جنجالی شهرک‌سازی E1 میان بیت‌المقدس و معالی آدومیم به گونه‌ای طراحی شده که می‌تواند کرانه باختری را به دو نیم تقسیم کرده و تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی را عملاً غیرممکن سازد.
در بیت‌المقدس شرقی نیز تلاش برای اخراج ساکنان فلسطینی از محله‌های اطراف شهر قدیمی و جایگزینی آن‌ها با شهرک‌نشینان شدت یافته است. سازمان دیده‌بان حقوق بشر این اقدامات را با هدف تغییر ترکیب جمعیتی شهر و در حکم جنایت جنگی توصیف کرده است.
بسکووی معتقد است که نتانیاهو به خوبی از انتقادات بین‌المللی آگاه است، اما تلاش می‌کند مشکلی را که هیچ‌کس پیش‌تر نتوانسته بود حل کند، به سرانجام برساند. وی افزود که چشم‌انداز راه‌حل دو دولتی دیگر با واقعیت‌های زمینی همخوانی ندارد و رسیدن به یک دولت فلسطینی مستلزم اعمال فشار شدید و تحریم از سوی متحد غربی است که در حال حاضر آمادگی آن دیده نمی‌شود.
